Máy đo khí có cần hiệu chuẩn không? Khi nào cần hiệu chuẩn máy đo khí?

Máy đo khí có cần hiệu chuẩn không?

Có. Máy đo khí cần được kiểm tra và hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo kết quả đo chính xác trong quá trình sử dụng. Sau một thời gian hoạt động, cảm biến có thể bị thay đổi độ nhạy do tuổi thọ, tần suất sử dụng, nhiệt độ, độ ẩm, bụi bẩn hoặc thường xuyên tiếp xúc với nồng độ khí cao.

Nếu không được kiểm tra và hiệu chuẩn phù hợp, máy có thể xuất hiện sai số, dẫn đến tình trạng cảnh báo không chính xác hoặc không phát hiện được nồng độ khí nguy hiểm.

Đối với các môi trường như hầm kín, nhà máy hóa chất, dầu khí, xử lý nước thải, tàu biển, khu vực có nguy cơ cháy nổ, việc đảm bảo máy đo khí hoạt động chính xác đặc biệt quan trọng vì kết quả đo liên quan trực tiếp đến việc đánh giá mức độ an toàn của môi trường làm việc.

Vì sao cần hiệu chuẩn máy đo khí?

Hiệu chuẩn máy đo khí là quá trình kiểm tra và điều chỉnh thiết bị bằng khí chuẩn có nồng độ xác định, giúp đảm bảo phản hồi của cảm biến phù hợp với giá trị thực tế.

Đảm bảo kết quả đo chính xác

Cảm biến khí có thể bị suy giảm độ nhạy theo thời gian. Hiệu chuẩn giúp xác định sai số của thiết bị và điều chỉnh máy về trạng thái phù hợp, hạn chế tình trạng kết quả đo cao hoặc thấp hơn đáng kể so với nồng độ thực tế.

Đảm bảo hệ thống cảnh báo hoạt động đúng

Máy đo khí thường được cài đặt các mức cảnh báo như Low Alarm, High Alarm, STEL và TWA tùy theo model và loại khí.

Khi cảm biến bị sai lệch, máy có thể cảnh báo quá sớm hoặc không cảnh báo khi nồng độ khí đã đạt mức nguy hiểm. Hiệu chuẩn định kỳ giúp giảm thiểu nguy cơ này và đảm bảo hệ thống cảnh báo hoạt động đúng theo thiết lập.

Đánh giá tình trạng cảm biến

Quá trình hiệu chuẩn cũng giúp phát hiện những dấu hiệu bất thường của cảm biến như phản hồi chậm, sai số lớn hoặc khả năng đáp ứng không ổn định.

Trong trường hợp cảm biến đã suy giảm nghiêm trọng hoặc hết tuổi thọ, cần xem xét thay thế cảm biến thay vì chỉ tiếp tục hiệu chuẩn.

Khi nào cần hiệu chuẩn máy đo khí?

Thời điểm hiệu chuẩn phụ thuộc vào loại thiết bị, loại cảm biến, tần suất sử dụng và điều kiện môi trường. Người sử dụng nên thực hiện hiệu chuẩn theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy trình quản lý thiết bị của doanh nghiệp.

Một số trường hợp cần đặc biệt lưu ý:

Hiệu chuẩn định kỳ

Đây là phương pháp chủ động giúp duy trì độ chính xác của thiết bị trong suốt quá trình sử dụng. Chu kỳ cụ thể cần căn cứ vào khuyến cáo của nhà sản xuất và điều kiện thực tế.

Sau khi máy tiếp xúc với nồng độ khí cao

Nếu thiết bị thường xuyên hoặc vô tình tiếp xúc với nồng độ khí vượt quá phạm vi đo, cảm biến có thể bị ảnh hưởng. Khi đó cần kiểm tra và hiệu chuẩn trước khi tiếp tục sử dụng.

Khi kết quả đo có dấu hiệu bất thường

Nếu máy cho kết quả dao động bất thường, phản hồi chậm hoặc chênh lệch đáng kể so với thiết bị tham chiếu, cần kiểm tra thiết bị và thực hiện hiệu chuẩn khi cần thiết.

Sau khi thay cảm biến

Sau khi thay cảm biến mới, thiết bị cần được kiểm tra và hiệu chuẩn theo đúng quy trình kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng.

Sau khi sửa chữa hoặc bảo dưỡng

Việc tháo lắp, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện có thể ảnh hưởng đến đặc tính đo của thiết bị. Vì vậy, cần kiểm tra và hiệu chuẩn lại trước khi đưa máy trở lại môi trường làm việc.

Hiệu chuẩn máy đo khí được thực hiện như thế nào?

Về nguyên tắc, hiệu chuẩn máy đo khí được thực hiện bằng khí chuẩn có nồng độ đã biết để kiểm tra phản hồi của cảm biến và điều chỉnh thiết bị khi cần thiết.

Bước 1: Kiểm tra tình trạng thiết bị

Kiểm tra ngoại quan, màn hình, pin, cảm biến, bộ lọc và các bộ phận liên quan để đảm bảo thiết bị đủ điều kiện thực hiện hiệu chuẩn.

Bước 2: Kiểm tra phản hồi của cảm biến

Đưa khí chuẩn phù hợp vào thiết bị theo đúng quy trình và theo dõi giá trị mà máy hiển thị.

Bước 3: So sánh với giá trị khí chuẩn

Đối chiếu giá trị hiển thị trên máy với nồng độ thực tế của khí chuẩn để xác định mức sai lệch.

Bước 4: Điều chỉnh thiết bị

Nếu kết quả nằm ngoài giới hạn cho phép, tiến hành điều chỉnh và hiệu chuẩn theo hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất.

Bước 5: Kiểm tra lại sau hiệu chuẩn

Sau khi hoàn tất, cần kiểm tra lại khả năng phản hồi của cảm biến để đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định và kết quả đo nằm trong giới hạn yêu cầu.

Hiệu chuẩn và kiểm định máy đo khí có giống nhau không?

Không. Hiệu chuẩn và kiểm định là hai hoạt động khác nhau.

Hiệu chuẩn nhằm xác định và điều chỉnh sai số của thiết bị so với chuẩn đo lường, qua đó duy trì độ chính xác của máy trong quá trình sử dụng.

Trong khi đó, kiểm định là hoạt động đánh giá phương tiện đo theo các yêu cầu, tiêu chuẩn và quy định áp dụng đối với loại thiết bị cụ thể. Không phải tất cả máy đo khí đều thuộc diện bắt buộc phải kiểm định.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ model máy, mục đích sử dụng và các yêu cầu pháp lý liên quan để lựa chọn hình thức kiểm tra phù hợp.

Có thể tự hiệu chuẩn máy đo khí tại doanh nghiệp không?

Một số dòng máy đo khí chuyên dụng cho phép người dùng thực hiện hiệu chuẩn tại chỗ bằng khí chuẩn phù hợp. Tuy nhiên, quá trình này cần được thực hiện đúng hướng dẫn kỹ thuật và sử dụng đúng loại khí chuẩn, nồng độ khí chuẩn dành cho từng loại cảm biến.

Nếu doanh nghiệp không có bình khí chuẩn, thiết bị hỗ trợ hoặc nhân sự có chuyên môn, nên gửi máy đến đơn vị kỹ thuật có năng lực để kiểm tra và hiệu chuẩn.

Không nên tự ý điều chỉnh thông số hiệu chuẩn khi không có thiết bị chuẩn, bởi việc điều chỉnh sai có thể khiến kết quả đo thiếu chính xác và ảnh hưởng đến khả năng cảnh báo của máy.

Làm gì để máy đo khí luôn hoạt động chính xác?

Bên cạnh việc hiệu chuẩn máy đo khí, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình quản lý và bảo dưỡng thiết bị phù hợp:

• Kiểm tra tình trạng máy trước khi sử dụng.
• Thực hiện bump test theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
• Hiệu chuẩn định kỳ theo yêu cầu kỹ thuật.
• Không để máy hoạt động ngoài giới hạn nhiệt độ, độ ẩm và nồng độ khí cho phép.
• Bảo quản thiết bị đúng điều kiện.
• Kiểm tra tuổi thọ và tình trạng cảm biến.
• Thay cảm biến khi cần thiết.
• Lưu trữ lịch sử hiệu chuẩn, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị.

Kết luận

Hiệu chuẩn máy đo khí là công việc quan trọng giúp duy trì độ chính xác và độ tin cậy của thiết bị trong quá trình sử dụng. Đặc biệt với các thiết bị đo khí nguy hiểm như O₂, CO, H₂S, NH₃, SO₂ hoặc %LEL, kết quả đo chính xác có vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm nguy cơ và bảo vệ người lao động.

Doanh nghiệp nên thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng và hiệu chuẩn theo khuyến cáo của nhà sản xuất, tần suất sử dụng và điều kiện thực tế của môi trường làm việc. Khi cần hiệu chuẩn hoặc kiểm tra thiết bị, nên lựa chọn đơn vị có chuyên môn và sử dụng nguồn khí chuẩn phù hợp để đảm bảo kết quả đáng tin cậy.

Nội dung được tổng hợp từ tài liệu kỹ thuật Senko và kinh nghiệm triển khai thực tế của đội ngũ kỹ thuật Senko Detector Việt Nam